Algemeen

In dit werkplan van Omduw voor de jaren 2025 tot 2029 worden de kenmerken en ontwikkelingen beschreven die de komende jaren van belang zijn. In de afgelopen jaren is gebleken dat de hulpverlening die Omduw biedt nog altijd in een behoefte voorziet. Het beleid voor de komende jaren staat dan ook in het teken van de continuering van de huidige wijze van hulpverlening. Wanneer zich in de betreffende periode onvoorziene ontwikkelingen voordoen waarbij Omduw een nuttige rol kan vervullen, dan zal dit worden opgepakt.

Omduw

Omduw staat voor Oecumenische Missionaire Diaconale Utrechtse Werkgroep en biedt al meer dan veertig jaar directe, praktische en kleinschalige hulp aan mensen die dakloos zijn, dit waren of dreigen te worden. Dit wordt gedaan door vrijwilligers namens kerken in Utrecht op basis van christelijke uitgangspunten en waarden. De intake en behandeling van hulpvragen gebeurt op het wekelijkse spreekuur op vrijdagochtend, of via mail of telefoon.

Kerntaken

Kerntaken van Omduw zijn

• het bieden van directe, kortdurende en praktische hulp
• het bieden van hulp bij kortdurende huurproblemen teneinde dakloosheid te voorkomen
• het signaleren en inspelen op ontwikkelingen en misstanden in Utrecht
• het zo mogelijk beïnvloeden van besluitvorming op sociaal/diaconaal terrein, al dan niet samen met andere maatschappelijke organisaties.

Kenmerken

Omduw kenmerkt zich ook de komende jaren door

• een goede bereikbaarheid voor cliënten en organisaties via het spreekuur, de telefoon en mail. Het wekelijkse spreekuur is en blijft hierbij belangrijk. De drempel is laag.
• een respectvolle omgang, zowel binnen het bestuur en binnen het spreekuurteam als in relatie tot cliënten en samenwerkingspartners
• een financieel gezonde positie
• een efficiënte en snelle werkwijze: niet ingewikkeld, korte lijnen, kernachtig, reëel en flexibel, passend bij een vrijwilligersorganisatie. 
• een coöperatieve houding ten aanzien van andere maatschappelijke organisaties, maar tegelijkertijd een zelfstandige positie in het netwerk van hulpverlenend en kerkelijk Utrecht.

Doelgroep

Omduw richt zich op mensen aan de onderkant van de samenleving, die geen lid zijn van een kerkelijke gemeenschap. Het gaat om mensen die geen of zeer weinig uitkering hebben, of die medische, financiële of psychische problemen hebben. Vaak gaat het om ongedocumenteerde mensen die geen recht hebben op een woning of sociale zorg, enkel op noodzakelijke medische zorg. Met het voornemen van de regering om de rijksbijdrage aan de Landelijke Vreemdelingenvoorziening in te trekken ( de bed-bad-brood regeling) is de verwachting dat de nood in deze doelgroep zal toenemen. Omduw volgt deze ontwikkeling en houdt hierover contact met andere hulpverlenende organisaties in Utrecht.

Signaleren ontwikkelingen 

Voor een adequate hulpverlening is het nodig om te weten welke ontwikkelingen zich afspelen in het cliëntenbestand en in hulpverlenersland en hoe we daarop kunnen inspelen. De laatste jaren signaleren we:

• toename van het aantal ongedocumenteerden,
• toename van het aantal EU-migranten op het spreekuur,
• toename van het aantal bezoekers met een Nederlands paspoort,
• toename van het aantal mensen met huurschuld,
• blijvende vraag naar eetvoorzieningen,
• stabilisering van het aantal spreekuurcontacten.

Het is zaak ontwikkelingen te blijven signaleren en daarover in gesprek te blijven, bijvoorbeeld met behulp van spreekuur- en jaarverslagen en door contacten met andere organisaties. Ook contacten met het Armoedeplatform kunnen hierbij behulpzaam zijn. 

Samen met andere organisaties blijft Omduw ijveren voor een permanente (november t/m maart) Koud-Weer regeling (KWR).

Samenwerking

Hulpverlenende organisaties

Met het oog op bovenstaande ontwikkelingen zijn organisaties waar we geregeld contact mee hebben: Herstart / Stadsteam Back up/ Leger des Heils, het Straatpastoraat, STIL, Villa Vrede, Barka en Stichting Goud. Met hen zoeken we steeds naar optimalisering van de samenwerking. Daarnaast zijn er af en toe ook contacten met  de Tussenvoorziening (Sleep In, de NOIZ, Stadsbrug), het Aanmeldloket, Jellinek, het Ubuntuhuis, Stadsgeldbeheer, Lister,  Altrecht, Stichting Noodopvang Dakloze Vreemdelingen Utrecht (SNDVU), buurtteams, Reclassering, IND.
Via (de verslagen van) het Hulpverlenersoverleg (HVO) waaraan bovenstaande organisaties deelnemen, blijven we op de hoogte van actuele ontwikkelingen. 

Kerken

De binding met de kerken, die voor Omduw van belang zijn als funders, draagvlak en leveranciers van vrijwilligers, is heel belangrijk en verdient meer energie en aandacht. Omduw zal zich de komende jaren dan ook extra inzetten om inhoud en vorm te geven aan deze binding.

Dit zal zich inhoudelijk richten op uitleg van de rol van Omduw in relatie tot de kerken. Kerken kunnen doorverwijzen naar Omduw; Omduw is een centrale voorpost en praktische uitvoeringsorganisatie van de kerken.
Bij alle communicatie moeten we onze unique selling points steeds voor het voetlicht blijven brengen: Omduw biedt praktische hulp, heeft korte lijnen, compassie vanuit kerkelijke betrokkenheid, geen bureaucratie, veel ervaring en werkt uitsluitend met vrijwilligers.

Omduw realiseert zich bovendien dat sommige kerken worden geconfronteerd met een terugloop en veroudering van de leden en dat dit financiële problemen met zich mee brengt. Dit betekent dat het draagvlak voor Omduw ook slinkt en het moeilijker wordt om in de toekomst nieuwe vrijwilligers te werven.

Omduw stelt zich om diezelfde reden actief op binnen het Diaconaal Netwerk Utrecht (DNU). Ook contacten met de Utrechtse diaconieën, het KCU (Katholieke Caritas Utrecht), de PDU (Protestantse Diaconie Utrecht) en ORKA (Oude Rooms Katholieke Aalmoezenierskamer) zijn vanwege de geldwerving belangrijk en zullen worden onderhouden.

Huisvestingspot

Ongedocumenteerden die moeten verzuimen door ziekte, raken al snel in de problemen. Het inkomen stopt en daarmee dreigen ze uit hun kamer te worden gezet. Als ze in deze situatie aankloppen bij Omduw overstijgt het benodigde bedrag om de situatie te overbruggen het gebruikelijke bedrag dat aan een cliënt wordt besteed. Om hierin te voorzien is een aantal jaren geleden gestart met de zogenoemde huisvestingspot, samen met Villa Vrede, Stil, het Ubuntuhuis, het straatpastoraat en de Stichting Dienstverlening Buitenlanders. Omduw beheert deze pot en werft hiervoor de gelden. De beslissing op vragen die vanuit alle aangesloten organisaties komen, gebeurt in afstemming. Voorwaarde is dat de vraag niet structureel is en dat er perspectief is op een oplossing.
Deze voorziening blijkt in een grote behoefte te voorzien. Zolang deze problematiek speelt zal Omduw proberen deze pot gevuld te houden en steeds weer fondsen benaderen wanneer dat nodig is. Gelet op de huidige woningnood en de onmogelijkheid voor ongedocumenteerden om aanspraak te maken op werk of wonen, zal het beroep op de huisvestingspot naar verwachting niet afnemen.

Eetvoorzieningen

Omduw brengt een lijst uit van mogelijkheden om in Utrecht voor weinig of voor niets te eten. Deze lijst met eetvoorzieningen zal permanent worden geactualiseerd en gepubliceerd op de website. Ook wordt bekendheid aan deze lijst gegeven binnen het netwerk.

Omduw blijft stimuleren dat er een extra plek in de stad is om te eten. Dat is ook een plaats om warm te worden, elkaar te ontmoeten, informatie op te zoeken en even tot rust te komen. We ondersteunen daarom nog steeds het initiatief van de Augustinuskerk om op termijn de eetplek ‘Tinus’ te realiseren. Tot die tijd verstrekken we ‘Bakker Bartbonnen’ (BBB’s) aan cliënten.

Communicatie

Bovenstaande inzet vraagt om goede communicatie met kerken en kerkelijke, gemeentelijke en andere, hulpverlenende organisaties. Omduw doet dat door middel van

• het maken en verspreiden van een folder als afgeleide van het jaarverslag
• het versturen van het volledige jaarverslag naar relaties
• het up to date houden van de lijst met relaties
• het up to date houden van de website
• goede bereikbaarheid en korte responstijd
• een toelichting geven wanneer in kerken wordt gecollecteerd voor Omduw
• vaste aanspreekpunten creëren bij organisaties en bij de gemeente
• investeren in het netwerk
• het onderzoeken van de mogelijkheid van ambassadeurs binnen de Utrechtse kerken.

Organisatie

Omduw werkt alleen met vrijwilligers. Dit betreft zowel het bestuur als de spreekuurhouders. Ook de leden van de Raad van Advies doen dit op basis van vrijwilligheid.

Het spreekuurteam

Wekelijks verzorgen drie vrijwilligers van het team het spreekuur. Zij doen dit aan de hand van een instructie die periodiek wordt geactualiseerd. Omdat het van belang is elkaar ook als groep te spreken, is er twee maal per jaar een plenaire bijeenkomst bedoeld voor overleg, kennisdeling en teamvorming. Naast een inhoudelijk programma wordt gezamenlijk gegeten (het bestuur kookt).

Om van elkaar te weten wat er op het spreekuur aan de orde was, worden de gesprekken vastgelegd, dit na toestemming van de bezoeker. Deze administratie wordt bewaard in een afgesloten bureau. Daarnaast wordt er na elk spreekuur een kort (geanonimiseerd) verslag rondgestuurd aan het team.

Deze werkwijze zal de komende jaren worden gecontinueerd. Vernieuwing van het vrijwilligersbestand vraagt blijvende aandacht.

Het bestuur

Het bestuur van Omduw bestaat momenteel uit zes personen, afkomstig uit verschillende betrokken kerken en vergadert maandelijks. Er is een rooster van aftreden, bestuursleden worden voor drie jaar benoemd en zijn na aftreden herbenoembaar. Jaarlijks zorgt het bestuur voor de begroting, de jaarrekening en het jaarverslag. De jaarrekening moet door de Raad van Advies worden goedgekeurd, evenals het aantreden van nieuwe bestuursleden. De maandelijkse vergaderingen van het bestuur zijn toegankelijk voor de leden van de RvA.

Raad van Advies

De taken van de Raad van Advies zijn:

• goedkeuring van de jaarrekening en begroting
• goedkeuring van voorgenomen ontslag en benoeming van een bestuurslid
• kritisch meedenken en -praten over het beleid in het algemeen.

Sinds 2023 is er een nieuwe opzet van de RvA, een kleinere raad van afgevaardigden vanuit de kerken en het werkveld. Afgesproken is twee jaar proef te draaien en de nieuwe opzet in 2025 te evalueren en de besluitvorming hierover vast te leggen. De RvA ontvangt de verslagen van de bestuursvergaderingen.

Voornemens

Samenvattend zijn de voornemens voor de jaren 2025 – 2029:

• het continueren van het spreekuur en de geboden dienstverlening
• het verbeteren van de communicatie met betrokken kerken en diaconieën
• het onderhouden van het netwerk onder andere door actieve participatie in het Diaconaal Netwerk Utrecht
• het signaleren en inspelen op ontwikkelingen zoals het stopzetten van de Landelijke Vreemdelingenvoorziening
• streven naar een betere KWR, Koud Weer Regeling, in de stad Utrecht
• de realisatie van eetplek Tinus blijven stimuleren
• het werven van geld voor de huisvestingspot
• het evalueren van de nieuwe samenstelling en werkwijze van de Raad van Advies
• zo nodig nieuwe vrijwilligers werven voor het bestuur of het spreekuurteam
• actualiseren, publiceren en verspreiden van de lijst met eetvoorzieningen
• het organiseren van het negende lustrum in 2027.

Utrecht, 19 september 2024